Onze aangesloten zorgverlener Gertine Vorstelman van Estudio Luna heeft een prachtige visie op Sinterklaas en alle andere lichtjesfeesten. En daarover schreef ze onderstaande blog. Hoe zie jij Sinterklaas? En voel jij de magie nog steeds?

“Lichtjesfeesten worden overal ter wereld gevierd; ze kunnen van elkaar verschillen, maar hebben ook veel overeenkomsten. Voor sommige mensen start de periode van de Lichtjesfeesten met Halloween, Allerzielen of Samhain. Voor mij beginnen de Lichtjesfeesten op 11 november met het lichtjesfeest van Sint Maarten. Inmiddels is dit lichtjesfeest gevierd en maken we ons op voor het volgende lichtjesfeest, dat van Sinterklaas.

Maar wie is Sint Nicolaas, oftewel Sinterklaas? Wat weten we over hem en wat vieren we eigenlijk? Over het leven van de Heilige Nicolaas wordt voor het eerst geschreven in de 13e eeuw. Nicolaas was bisschop van de Turkse stad Myra. Hij staat er met name om bekend dat hij het goed nastreefde en dat hij de mensen op veel verschillende manieren ondersteunde. Hij werd daarom vereerd als een beschermheilige van bijvoorbeeld de scheepvaart, het huwelijk en kinderen. Hij is ook de beschermheilige van de vrije mens, want hij helpt ieder mens die met vallen en opstaan zich probeert verder te ontwikkelen. Rond 6 december is Nicolaas gestorven. Dat werd de datum die de kerk vastlegde als heiligendag. In die tijd herdacht men heiligen op de dag dat ze stierven. Wij zouden het wellicht logischer vinden om hun geboortedag te vieren, maar die was in vroeger tijden vaak onbekend.

Omdat Sint Nicolaas bekend stond als een kindervriend kregen kinderen in de lage landen in de late Middeleeuwen op 6 december snoep of wat geld. Vanaf de vijftiende eeuw zijn verhalen bekend van schoenen die op de avond tevoren werden klaargezet, en waar ’s ochtends een traktatie in zat. Een enkel Nederlands gezin houdt nog vast aan die versie van de traditie en pakt de ochtend van 6 december cadeautjes uit. 

Maar naarmate het Sinterklaasfeest groter werd en de bijbehorende gezelligheid belangrijker, verschoof het uitpakfestijn in veel huizen naar de knussere avond. Dat had bovendien als voordeel dat een gezin alle tijd kon nemen, zonder opjagende verplichtingen van werk of school in de ochtend.

Voor veel kinderen is de uiterlijke vorm van Sinterklaas niet van belang, voor de kinderen telt het beeld van de oude wijze man die liefdevol deelt en zijn begaafde metgezel die met zijn vaardigheden de harten vervuld.

Sinterklaas heeft bijzondere eigenschappen, zo gaat hij met zijn paard over de daken, waardoor hij dicht bij de hemel blijft. De cadeautjes komen in de nacht door de schoorsteen in de schoenen. De schoorsteen staat symbool voor de verbinding tussen het hemelse en het aardse. Ze komen in de nacht omdat tijdens het slapen de geestelijke/spirituele wereld het meest dichtbij ons mensen is. Hernieuwde energie en nieuwe inspiratie vormen de geschenken die uit de nacht kunnen ontstaan.

De cadeautjes komen niet zomaar, we moeten er iets voor doen. Sint wil niet straffen, maar daagt je uit te reflecteren op wie je bent en wat je doet. Door de gedichten die we voor elkaar schrijven en de surprises die we maken, houden we elkaar een spiegel voor. Zo proberen we op humoristische wijze, de goede daden, de zwakheden en ondeugden liefdevol te belichten.

Voor mij is Sinterklaas een verhaal. Het verhaal van een man die anderen wil helpen. Hij deelt zijn rijkdommen met hen die het nodig hebben, want kunnen geven maakt blij.

Voor mij is het Sinterklaasfeest een stukje magie. Kinderen mogen in deze magie geloven als ze erin willen geloven. Net als dat er dwergjes mogen rondlopen in het bos en hun geliefde pop ook daadwerkelijk getroost moet worden als ze gevallen is. Zolang ze dit zelf willen geloven en wij hen niet opdringen met té spannende of onrealistische verhalen dan blijft het voor mij ook echt een magisch kinderfeest. Voor mij dan liever ook geen grote sint hypes en grote commercie. Een kleinigheidje in de schoen, samen iets lekkers bakken, iets delen met je omgeving. Volgens mij is het feest zo bedoeld. Als het kind vragen begint te stellen over Sinterklaas en het besef komt hoe het zit, dan is het tijd om het kind ingewijde te laten worden in de magische raadselen van de Sint.

Sint is door de jaren heen steeds minder in vraagtekens gehuld. Het Sinterklaasjournaal laat Sint geheel tot leven komen, de magische, kleine en familiaire versie van het Sinterklaasfeest lijkt op zijn retour. Gaan we zo niet voorbij aan het idee van dankbaarheid, verwonderende vreugde en geheimzinnigheid?

Ik wens iedereen een beetje minder groots en een beetje meer magie voor het komende Sinterklaasfeest. Geniet van een Sinterklaasavond waarbij de harten kloppen van verwachting, geniet van de warmte bij de open haard en de gezelligheid, lach, zing, smikkel en deel. En ben dankbaar voor deze aandacht voor elkaar, want dankbaarheid is het geheugen van het hart.

Op een magisch lichtjesfeest voor iedereen!”